Gevangenismuseum Merksplas

Had je geen werk, geen vaste woonplaats en geen middelen van bestaan? Dat werd je tot 1993 naar Wortel- of Merksplas-Kolonie gestuurd. Tienduizenden landlopers werden hier verplicht tewerk gesteld in een gezonde groene omgeving. Zo zouden zij heropgevoed worden tot brave en hardwerkende burgers. Help mee om de persoonlijke dossiers van deze landlopers te ontsluieren en ontdek zo of ook jouw voorvader in de Kolonie verbleef.

Contactloos betalen


Bij je bezoek aan het Gevangenismuseumkan je vanaf heden ook contactloos betalen met behulp van Payconiq. Deze app, die je gratis kan downloaden op je smartphone, is overal bruikbaar.

Door de Rode Antraciet vzw werden QR-codes aangebracht langs twee uitgestippelde wandelwegen van ca 5 km op het landlopersdomeinvan Merksplas en Wortel. Tijdens de maanden mei en juni kan je er een QR-code inscannen en genieten van droeve, grappige en hoopgevende gedichten van gedetineerden. Altijd verrassend! 

 

De Wortelse wandeling start aan De Klapekster, het bezoekerscentrum van Natuurpunt, Kolonie 41, Wortel.

De wandeling in Merksplas-Kolonie volgt de route van het Vagebondjespad. 

Ze start aan brasserie Colonie 7, Kapelstraat 10, Merksplas. De eerste QR-code vind je aan de wegwijzer naar het Gevangenismuseum

40d-kalender


Zolang de voorraad strekt, kan je in het Gevangenismuseum gratis meenemen: een 40 dagen-kalender, met op elk "datumblaadje" een Kempens verhaaltje, en een pakketje van 10 wenskaarten, allebei aangeboden ter gelegenheid van de Erfgoeddag.

Van Quickenborne op bezoek


Onlangs bracht Vincent van Quickenborne, minister van justitie,  een bezoek aan de strafinrichting van Merksplas. Hij had vooral aandacht voor de gevangenen die door de rechter ontoerekeningsvatbaar werden verklaard, dit zijn de zgn. geïnterneerden. De minister beloofde beterschap. Er komen extra middelen voor de infrastructuur en voor personeel. Tegelijkertijd worden er nog drie nieuwe Forensisch Psychiatrische Centra opgericht, zodat er in 2026 geen 'geïnterneerden' meer in de gevangenissen aanwezig zijn, zo beloofde hij.

Of hij ook oog en oor had voor het toeristisch erfgoedaspect van het domein is niet bekend. We weten alvast dat hij nu de weg kent

School op bezoek


De gemeenteschool van Merksplas bracht coronaproof een bezoek aan het gevangenismuseum. Zo hoorden de kinderen, op het einde van het schooljaar, heel wat boeiende verhalen over landlopers en boefjes...

Wall of dialoog


Aan de omheiningsdraad van de gevangenis hangen vragen en antwoorden: vragen van kinderen uit de lagere school van Merksplas, en antwoorden van gevangenen uit de gevangenis van Merksplas. Voorbeelden van vragen waren: mogen jullie aan sport doen? Wat eten jullie? Heb je spijt? enz.

Op 28 juni kwam minister Van Quickenborne langs om er met de kinderenover te praten. Hij zei: "Dat is een mooi project. Dat zou men aan alle gevangenissen moeten doen...".

Net voor de winterstop kreeg het Gevangenismuseum bezoek van Johannes Van den Bosch uit Den Haag. Hij is het achterachterkleinkind van de enige echte Johannes Van den Bosch, die destijds in Merksplas en Wortel startte met een landloperskolonie. Diezelfde avond kregen we van hen een e-mail: "Wij waren onder de indruk van de mooie tentoonstelling, de uitgebreide informatie, uw gastvrijheid en de instandhouding van dit speciale erfgoed."